Zima w Krynicy-Zdroju

W filmie wykorzystano materiały promocyjne Urzędu Miejskiego w Krynicy-Zdroju. Projekt dofinansowany ze środków Województwa Małopolskiego.

Informacje ogólne

Powierzchnia: 146 km2, w tym miasto Krynica: 40 km2.
Ludność: 5358, w mieście Krynica: 12868.

W skład gminy Krynica wchodzą: Krynica, Beret, Polany, Pioruna, Czyrna, Tylicz, Muszynka, Mochnaczka Niżna, Mochnaczka Wyżna.

Miasto i uzdrowisko położone jest na wschodnim skraju Beskidu Sądeckiego w dolinie potoku Kryniczanka. Krynicę otaczają wzgórza Parkowej Góry, Krzyżowej, Nasiennika. Leży ona na wysokości 560 - 620 m npm.. Położona jest w zasięgu trzech pięter klimatycznych: umiarkowanie ciepłego, umiarkowanie chłodnego, chłodnego. Średnia temperatura w roku waha się dla okolic Krynicy od 4,30C na Jaworzynie do 6,40C w Żegiestowie. Najcieplejszym miesiącem jest lipiec, a najchłodniejszym styczeń.

Informacje kulturalne

- Krynica -Muzeum Sztuki Nieprofesjonalnej im.Nikifora,
- Muzeum Turystyki Górskiej na Jaworzynie Krynickiej,
-Krynica - Kino Jaworzyna,
- Krynica - Muszla Koncertowa przy Deptaku,
- Sala Koncertowa (Nowa Pijalnia),

Imprezy kulturalne

Dodatkowe atrakcje dla turystów w Krynicy:

- Kolejka gondolowa na Jaworzynę Krynicką jest najdłuższą i najnowocześniejszą kolejką tego typu w Polsce. Może ona przewieźć w ciągu godziny 1400 osób (w sezonie zimowym 1600), a obszerne 6-osobowe kabiny poruszające się z prędkością 5 m/s zapewniają wygodną i bezpieczną jazdę.
- Kolej linowa na Górę Parkową w Krynicy została wybudowana w roku 1937. Dolna jej stacja znajduje się tuż obok deptaku krynickiego. Górna stacja na szczycie Góry Parkowej (732 m n. p. m.). Długość trasy ciągnącej się w linii prostej wynosi 642 m, różnica poziomów wynosi 148 m. Budowana jest na tych samych zasadach co kolej linowa na Gubałówkę. Wagonik ma miejsc na 50 osób, może przewieźć w ciągu godziny 500 osób. Czas trwania jazdy wynosi 2:42. Spadki na trasie od 19 do 26%.
- Sankostrada - długość toru to około 950 m. Czas zjazdu około 1,5 - 2 min. Wózki są dwuosobowe, dzieci do lat 8 mogą zjeżdżać w towarzystwie dorosłych. Sankostrada przeznaczona jest dla wszystkich, niezależnie od wieku. Doskonałe położenie na stoku góry, nieziemska atmosfera, malownicze krajobrazy, profesjonalna obsługa oraz wiele innych atrakcji sprawiają, że miejsce to jest licznie odwiedzane przez turystów.
- Sztuczne lodowisko położone jest w Parku Sportowym. Dostępne od wczesnych godzin rannych dom późnego wieczora, bez względu na warunki pogodowe.
-Wyciągi narciarskie,
- Trasy rowerowe,
- Szlaki turystyczne.

Zabytki kulturowe

-Krynica - murowana cerkiew greckokatolicka pw. Objawienia Pańskiego. Zbudowana została w latach 1865-75 na miejscu drewnianej. Łącznie z dzwonnicą posiada 12 wieżyczek, czyli tyle ilu było apostołów. Po wysiedleniu pełniła rolę kościoła rzymskokatolickiego, aż do roku 1997. Wtedy ponownie została przez cerkiew greckokatolicką. Z wyposażenia cerkiewnego zachowała się polichromia, górna strefa ikonostasu oraz cztery drewniane ołtarze boczne.
-Krynica - murowana cerkiew pw. Św. Włodzimierza Wielkiego. To jedyna cerkiew wybudowana po II wojnie światowej na terenie Sądecczyzny. Konserwowana była w 1996 roku.
-Krynica - Pijalnia Główna - zbudowana ze szkła i stali 1971 roku, na miejscu starej pijalni. Wewnątrz piękna roślinność.
-Krynica - Stary Dom Zdrojowy - budynek neorenesansowy z 1889 roku. Charakterystyczna piękna sala balowa.
-Krynica -Pomnik Mickiewicza z 1906 roku dłuta Antoniego Popiela.
-Krynica - pierwszy w Krynicy kościół zdrojowy pw. Przemienienia Pańskiego, zwany parkowym. Zbudowany został w 1862 roku wg projektu Feliksa Księżąrskiego, na planie krzyża greckiego. Kryty gontem.
-Krynica -kościół Najświętszej Marii Panny Wniebowziętej. Zbudowany został w latach 1887 - 92 wg projektu Jerzego Zamiejskiego w stylu wczesnego renesansu włoskiego. W prezbiterium figura Matki Bożej Wniebowziętej ujęta w oprawę mozaikową, dzieło Henryka Burca.
-Krynica- Pomnik J.I.Kraszewskiego na "Edwardówce". Powstał w 1879 roku, został odsłonięty dwa lata później. Popiersie wykonał Franciszek Wyspiański.
"Krynica - Pijalnia "Słotwinka" w Parku Słowińskim. Została zbudowana w 1806 roku na głównym źródle.
-Krynica -Willa "Wisła" wybudowana w II połowie XIX wieku, zmodernizowana w XX wieku. Obecnie pensjonat i kawiarnia.
-Krynica " Willa Biały Orzeł" zbudowana przed 1857 rokiem, częściowo zmodernizowana.
-Krynica - Willa "Szczerbiec" z 1880 roku.
-Krynica - Willa "Węgierska Korona" z 1880 roku.
-Krynica -Figura Matki Boskiej w Parku Zdrojowym wzniesiona w 1864 roku.
-Mochnaczka - drewniana cerkiew greckokatolicka pw. Św. Michała Archanioła. Wybudowana w 1846 roku. Była wielokrotnie remontowana. Jest trójdzielną świątynią z wieżą konstrukcji słupowej z izbicą. Prezbiterium jest wielokrotnie zamknięte. Wewnątrz ikonostas barokowo - klasycystyczny, dwa ołtarze barokowe i ambona.
-Mochnaczka Niżna - kaplica z 1787 roku. Pierwotnie służyła ona jako cerkiew. Zbudowana jest z drewna, posiada ołtarz i ikonostas.
-Mochnaczka Wyżna - kaplica z 1700 roku.
-Słotwiny - drewniana cerkiew greckokatolicka pw. Opieki Bogurodzicy. Wzniesiona została w 1887 - 88 roku w miejscu poprzedniej z 1796 roku. Jest to budowla trójdzielna z wieżą słupową. Wewnątrz zachowała się polichromia oraz pochodzące z poprzedniej cerkwi ikony patriarchów. Część wyposażenia pochodzi z kościołą w Krynicy - Zdroju.
-Tylicz - cerkiew greckokatolicka pw. Śś Kosmy i Kamiana. Występuje tu od 1743 roku. Jest trójdzielnym, drewnianym budynkiem z wieżą konstrukcji słupowej. We wnętrzu cerkwi znajduje się ikonostas z XVIII wieku, polichromia z 1938 roku. Znajduje się tu specjalne miejsce dla śpiewaków zwane kriłosami.

Atrakcje przyrodnicze

- Dzięki otoczeniu Krynicy przez lasy bukowe i świerkowe powietrze należy tutaj do najczystszych w Polsce.
-Diabelski Kamień- kilkumetrowy głaz w kształcie grzyba z wyraźnie zaznaczonymi warstwami piaskowca.
- Osobliwością Jaworzyny jest jaskinia pochodzenia tektonicznego, znajdująca się w południowo - wschodniej stronie masywu. Posiada ona korytarze, których łączna długość wynosi 40 metrów.
- Z osobliwości fauny należy: niedźwiedź, orlik, żbik, wydra.
-W mieście Krynicy występują jeziorka wodne pochodzenia osuwiskowego. Niektóre z nich (na Górze Parkowej) zostały zamienione na małe stawy przepływowe. Należą do nich: "Stawek Czapli" ,"Stawek Łabędzi".
- Największą atrakcją przyrodniczą Krynicy są bez wątpienia wody mineralne. Wody te zmieniają się w zależności od głębokości. Płycej występują szczawy o podwyższonej zawartości jonu chlorkowego. Jako surowiec leczniczy wykorzystuje się także w Krynicy borowin z pobliskiego złoża torfowego. Do kuracji pitnej stosuje się następujących zdrojów:
"Jan" silnie hipoosmotyczna szczawa wodorowęglanowo-wapniowa z zawartością chlorków. Bardzo moczopędna, idealna w leczeniu kamicy nerkowej. Stosowana również w leczeniu innych schorzeń nerek i dróg moczowych oraz miażdżycy i cukrzycy gdyż obniża wydatnie poziom cholesterolu we krwi.
"Słotwinka"woda lecznicza wysokozmineralizowana 4.039.43 mg/dm3 - szczawa silnie hipoosmotyczna, skuteczna w leczeniu przewlekłych nieżytów przewodu pokarmowego, chorób z niedoboru magnezu, m.in. nerwic, stanów stresowych, chorób neurologicznych.
Działa przeciwalergicznie, pomaga usuwać metale ciężkie z organizmu. Zalecana w celach profilaktyczno-zdrowotnych.
"Zuber" - szczawa wodorowęglanowo-sodowa, bromkowa, jodkowa, borowa. Silnie hiperosmotyczna. Unikalna w skali europejskiej woda lecznicza o niezwykle wysokiej mineralizacji. Wydobywany z odwiertu "Zuber" I - IV w Krynicy-Zdroju. Odwierty zlokalizowane są w strefie ochronnej Góry Parkowej /głębokość odwiertów 803-935 m/. Najstarszy z nich pochodzi z 1914 roku. Wskazania lecznicze: nadkwaśny nieżyt żołądka, choroba wrzodowa żołądka i dwunastnicy, przewlekłe stany zapalne pęcherzyka, wątroby i dróg żółciowych, cukrzyca /obniża podwyższony poziom cukru/, niedoczynność tarczycy. Łagodzi przykre objawy nadużycia alkoholu. Wodzie towarzyszy naturalny dwutlenek węgla. Suma składników stałych: 26925 mg/dm3 Stosuje się ją (o ile lekarz nie zaleci inaczej) 3 razy dziennie około pół godziny przed posiłkiem 1 szklanki wody "Zuber" zmieszanej z 1 szklanki letniej wody "Jan" lub zwykłej wody. Na 1 godzinę przed piciem nie należy spożywać surowych owoców i warzyw.
"Kryniczanka" -doskonała woda o wysokiej mineralizacji (z naturalną zawartością wapnia i magnezu mających znaczenie fizjologiczno-odżywcze dla organizmu) produkowana na bazie "Zdroju Głównego". Pobudza apetyt, usprawnia trawienie, reguluje przemianę materii. Zalecana w celach profilaktyczno-zdrowotnych /działa przeciwalergiczne, obniża poziom cholesterolu, zawiera naturalny dwutlenek węgla/.
"Józef" jest to szczawa o dużej zawartości jonów wapniowych i bezwodnika kwasu węglowego. Ma on działanie moczopędne, a ze względu na stosunkowo dużą zawartość jonu żelazowego jest wykorzystywana do leczenia stanów chorobowych powodowanych niedoborem żelaza w ustroju i objawami niedokrwistości.
"Mieczysław" jako wodę wykorzystuje się ją do leczenia chorób żołądkowych, wątrobowych a także skazy moczanowej.
- Krynica posiada jedyne w kraju suche kąpiele z gazu naturalnego bezwodnika węglowego dostarczonego ze zdroju "Zuber". Kąpiele te działają jak szczawy, ale nie odczuwa się ich działania chemicznego, termicznego i mechanicznego.

ŚCIEŻKA PRZYRODNICZO - EDUKACYJNA na stoku Jaworzyny Krynickiej

Ścieżkę opracował Leśny Zakład Doświadczalny:
Panowie: Wiesław Nowak, Tomasz Krok, Józef Radwan

Organizacja przejścia ścieżki przyrodniczej:
1. Optymalna wielkość grupy: około 20 osób
2. Czas przejścia: około 2h
3. Długość trasy: około 4,5 km
4. Zalecany ekwipunek uczestnika wycieczki:
ubiór turystyczny, lornetka, notatnik i ołówek, aparat fotograficzny.

Opis ścieżki

Przystanek nr 1
- Lokalizacja: Szczyt Jaworzyny Krynickiej
- Temat: Plan przebiegu ścieżki
- Opis: Schemat trasy z naniesionymi przystankami, długość trasy, czas przejścia

Przystanek nr 2
- Lokalizacja: Mała Jaworzyna
- Temat: Szczytowa forma buka
- Opis: Naturalnie występujące formy krzywulcowe buczyny karpackiej, bardzo ważne stanowisko ze względów glebochronnych, wodochronnych, krajobrazowych. Rozległa panorama w kierunku wschodnim na góry Beskidu Niskiego.

Przystanek nr 3
- Lokalizacja: Drzewostan świerkowy nad schroniskiem
- Temat: Drzeworost świerkowy
- Opis: Sztucznie wprowadzona świerczyna na dawnych łemkowskich halach wypaso-wych. Zwracają uwagę pojedynczo i grupowo występujące odroślowe formy buka, zna-komicie stabilizujące las.

Przystanek nr 4
- Lokalizacja: Przy schronisku na Jaworzynie Krynickiej
- Temat: Pomnik przyrody - sosna limba
- Opis: Limba posadzona przez adjutanta Józefa Piłsudskiego. Gatunek naturalnie wystę-pujący w Polsce tylko w Tatrach. W sąsiedztwie drzewa - stanowisko rośliny prawnie chronionej - śnieżynka przebiśnieg oraz łanowo rosnąca wierzbownica kiprzyca.

Przystanek nr 5
- Lokalizacja: Droga stokowa poniżej Muzeum KTG
- Temat: Biocenotyczne funkcje drzew obumarłych. Wiosenny aspekt lasu bukowego.
- Opis: Celowo pozostawiane w lesie martwe drzewa stanowią doskonałą bazę dla ptaków budujących gniazda w dziuplach i pełnią ważną rolę w obiegu materii. Nie bez znaczenia są ich walory estetyczne.
Na przedwiośniu, kiedy do dna lasu dociera dużo światła, na uwagę zasługują wczesno-wiosenne geofity m. inn. zawilec gajowy, żywiec gruczołowaty, kokorycz pusta, śnie-życzka przebiśnieg.

Przystanek nr 6
- Lokalizacja: Przy zielonym szlaku (dojście do trasy narciarskiej nr 1)
- Temat: Buczyna karpacka
- Opis: Górne piętro tworzy starodrzew bukowy. W podroście występuje jodła, która wraz z bukiem najczęściej występuje w naturalnych lasach karpackich.

Przystanek nr 7
- Lokalizacja: Diabelski kamień
- Temat: Pomnik przyrody nieożywionej
- Opis: Diabelski kamień tworzy skała pochodzenia osadowego - piaskowiec o oryginalnych kształtach. Z tym miejscem związana jest najpiękniejsza krynicka legenda.

Przystanek nr 8
- Lokalizacja: Pod Diabelskim kamieniem
- Temat: Poznajemy rośliny - ostrożeń dwubarwny. Naturalna sukcesja lasu.
- Opis: Naturalne stanowisko ostrożnia dwubarwnego, oznaczone w latach 30-tych przez prof. Pawłoskiego. Roślina efektownie wygląda w okresie kwitnienia i jest wówcza często odwiedzana przez owady.
Wcześniej istniejący sztucznego pochodzenia drzewostan świerkowy został zniszczony przez wiatrołom w 1998 roku. Widoczny samosiew gatunków pionierskich (brzozy, sosny i modrzewia) jest przykładem naturalnej sukcesji leśnej. Godna uwagi panorama na wschodnią część Beskidu Sądeckiego, w oddali Góry Czerchowskie (Słowacja).

Przystanek nr 9
- Lokalizacja: Zejście z trasy narciarskiej nr 1 przy szlaku zielonym
- Temat: Poznajemy gatunki drzew
- Opis: Cechy charakterystyczne (pokrój korony, pień, budowa aparatu asymilacyjnego, kwiatostan, nasiona) jodły, świerka, sosny, buka, jawora, wierzby iwy.

Przystanek nr 10
- Lokalizacja: Przy drodze stokowej-Kuszlikówka
- Temat: Powierzchniowy pomnik przyrody - Las pod Jaworzyną
- Opis: Ponad 150 h drzewostan bukowy o puszczeńskim charakterze z licznymi blokami piaskowcowymi i rumoszem skalnym. W runie licznie występująca miesiącznica trwała.

Przystanek nr 11
- Lokalizacja: Przy szlaku czerwonym obok nartostrady nr 1
- Temat: Poznajemy zwierzęta - ssaki
- Opis: Zdjęcie z podaną nazwą rodzajową i gatunkową (jeleń, sarna, dzik, wilk, ryś, niedźwiedź).

Przystanek nr 12
- Lokalizacja: Hala Izwór
- Temat: Powierzchnia doświadczalna z bukiem zwyczajnym
- Opis: Jedna z powierzchni doświadczalnych Leśnego Zakładu Doświadczalnego, na któ-rej wysadzono sadzonki bukowe z różnych rejonów Polski w celu przetestowaniea ich wartości hodowlanych dla Krainy Karpackiej.

Przystanek nr 13
- Lokalizacja: Polana Izwór
- Temat: Poznajemy zwierzęta - płazy i gady
- Opis: Zdjęcie z podaną nazwą rodzajową i gatunkową płazów i gadów najczęściej spo-tykanych na stokach Jaworzyny Krynickiej (salamandra, kumak, jaszczurka zwinka, ży-woródka, padalec, żmija, zaskroniec).

Przystanek nr 14
- Lokalizacja: Polana Izwór
- Temat: Poznajemy gatunki drzew
- Opis: Cechy charakterystyczne (pokrój korony, pień, budowa aparatu asymilacyjnego, kwiatostan, nasiona) brzozy, osiki.